भारताचे ब्रिक्स अध्यक्षपद २०२६: समतोल साधण्याचे आव्हान

अध्यक्षपदाचे प्रमुख ४ स्तंभ (लोककेंद्रित अजेंडा)

पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी २०२६ साठी 'मानवतेला प्राधान्य' देणारा दृष्टिकोन मांडला आहे, जो खालील चार स्तंभांवर आधारित आहे:

जागतिक राजकारणातील 'बॅलेंसिंग ॲक्ट'

• विकास की राजकारण?: भारत अमेरिकेला विरोध करणाऱ्या वादग्रस्त मुद्द्यांऐवजी आर्थिक विकास, व्यापार आणि हवामान बदल यांसारख्या सहकार्याच्या मुद्द्यांवर भर देईल.
• चीन-रशिया सोबत संवाद: अमेरिकेसोबत मजबूत संरक्षण आणि अंतराळ संबंध असूनही, भारत ब्रिक्सच्या माध्यमातून बीजिंग आणि मॉस्कोसोबत ऊर्जा आणि वित्त क्षेत्रात संवाद सुरू ठेवेल.

भारत-अमेरिका संबंध: तणाव आणि संधी

• तणावाचे मुद्दे: डोनाल्ड ट्रम्प यांनी भारत-पाकिस्तान वादावर केलेले दावे आणि भारतीय वस्तूंवर लादलेले आयात शुल्क (Tariffs) यामुळे संबंधांत काहीसा दुरावा आला होता.
• संधी: अमेरिकेच्या निर्बंधांनंतर भारताने रशियन तेलाची आयात कमी केल्याने वॉशिंग्टनसोबतचे संबंध सुधारण्यास मदत झाली आहे.

ब्रिक्सचा विस्तार आणि नवीन सामर्थ्य

• ब्रिक्समध्ये आता इजिप्त, इथिओपिया, इंडोनेशिया, इराण आणि यूएई यांसारख्या नवीन देशांचा समावेश झाला आहे.
• या विस्तारामुळे गटाचे जागतिक अर्थव्यवस्थेतील वजन वाढले असून, भारत या विस्तारित गटाचा 'विवेकशील आवाज' (Voice of Reason) बनण्याचा प्रयत्न करत आहे.